ÇOCUK BAKIMI VE BESLENMESİ
10-11 AY
İNSANLAR SEVME YETENEĞİNİ SEVİLE SEVİLE KAZANIR.
HER FIRSATTA ÇOCUĞUNUZA SENİ SEVİYORUM DEYİN.
Çocuğunuz sizi şaşırtmaya devam ediyor. Artık ayakta yer değiştirebiliyor.
Eşyalara ya da duvarlara tutunarak tüm evi dolaşabiliyor. Yardımla yürüyebiliyor.Kendi kendine yemek yemeye çalışıyor. Tut,ver,al,götür getir gibi basit kelimeleri anlıyor ve emirlerinizi yerine getirebiliyor.Komutlarınızı yerine getirdiğinde ona teşekkür edin.Ona öpücük gönderip ondan öpücük göndermesini isteyebilirsiniz.Göz,kulak,burun,yanak dil gibi vücut bölümlerini ona öğretebilirsiniz.
Mobilyalara, merdivenlere ve evdeki tüm yükseltilere tırmanmayı sever.Düşmemesi ve kendine zarar verici ilaçlar almaması için dikkatli olmalısınız. Müzik ve danstan hoşlanır tadını çıkartın. Birlikte bol resimli kitaplara bakın. Belirli eşya ve hayvanların isimlerini bol bol tekrarlayın. Bu dönemde uykusu azalmıştır zorlamayın.Öğleden sonra 1-1,5 saatlik uyku gündüz uykusu için yeterlidir.
Bu dönemde çocuğunuzu artık sofraya oturtunuz .Siz ne yiyorsanız ondan yiyebilir.Fazla acı, ekiş, kızartma, biberli, baharatlı gıdalar almamasına dikkat edin.Her türlü hazır gıdalar, ve bakkal iş abur cubur gıdalardan onu uzak
tutun..Kaşığı kullanmaya alıştırınız.Bu onun kendine olan güvenini arttıracaktır.Bırakın biraz döküp saçsın,etrafı kirletsin.
DEĞİŞİK TATLAR
ETLİ KARIŞIK SEBZE : 100 gr .kadar genç ve taze sığır, kuzu yada tavuk eti küçük parçalar halinde doğranır.Evdeki sebzelerden (havuç , kabak , patates , patlıcan, domates,kereviz,tatlı biber,bakla,taze fasulye,bezelye,bamya , ıspanak, lahana, semizotu, karnabahar,marul ,pırasa,brokoli gibi) bir yada birkaçı iyice temizlendikten sonra bu hazırlanmış et ile karıştırılır.İçine 1 çorba kaşığı bitkisel sıvı yağ eklendikten sonra 30 dakika kadar pişirilir.İneceğine yakın 2 çorba kaşığı kadar rendelenmiş beyaz peynir yada kaşar peyniri eklenir. Çatalla iyice ezip çocuğunuza sunabilirsiniz.
KARACİĞER: Demir, protein, A ve D vitamini yönünden çok zengin olması nedeniyle haftada 1-2 öğün çocuğunuza verebilirsiniz.( Beyin dahil diğer sakatatları önermiyoruz.) Tavuk, kuzu yada dana ciğeri olabilir. Üzerindeki zar çıkarıldıktan sonra iyice haşlanır. Haşlanınca ciğer sertleşir daha sonra rendeden geçirilerek 1-2 tatlı kaşığı şeklinde başlanır,
giderek arttırılarak 23 çorba kaşığına kadar çıkarılabilir. Çorbalara ya da sebze püresine karıştırılarak ta verilebilir.
MECİMEKLİ PIRASA: İki adet orta boy taze pırasa ve bir adet orta boy havuç ince ince doğranır.2 çorba kaşığı mercimek, 1 çorba kaşığı bitkisel sıvı yağ, 1 su bardağı su ( Ortalama 200 cc ) karıştırılarak 20-30 dakika kadar pişirilir. Çatalla iyice ezip çocuğunuza sunabilirsiniz.
EKMEK- BİSKÜVİ: İşlenmemiş tam tahıl unu ile yapılmış ya da çocuklar için özel olarak üretilmiş ekmek bisküvilerden çocuğunuza sunabilirsiniz. Katı gıdalara alışması için sert olmayan kabuklu ekmek ya da bisküviyi çocuğunuzun eline veriniz. Çocuğunuz kendi kendine beslenme zevkini bunları ağzına götürürken tadacaktır.2 yaşına kadar çocuğunuza kepekli ekmek ya da kepekli bisküvilerden vermeyiniz.
PİLAV - MAKARNA: Bu gıdalar çocuğunuzun kendine olan güvenini arttıracaktır. Orta yere bir örtü serin çocuğunuzu ortasına oturtun .Önüne pilav yada makarna tabağını koyun. Eline bir kaşık verin; bazen kaşıkla bazen elleriyle bazen de etrafa dağıtarak onu bitirdiğini ve bu işten büyük bir zevk aldığını göreceksiniz. Pilav ve makarnayı çeşitli sebze ve soslarla zenginleştirerek besin değerini arttırabilirsiniz.
Afiyet olsun.
OYUNCAK SEÇİMİ: Oyuncak bebekler çocuğunuza duygularını dile getirme fırsatı verir ve onun için iyi bir arkadaştır. Ayıcık ya da tavşan gibi yumuşak oyuncaklar çocuğunuzun hayvan sevgisini ve onlarla konuşarak dil becerisini artırır. Toplar; tutma, yuvarlama, atma becerileri için kullanılabilir. Çarpıp geri gelen, renkli görünümlü hoş ses çıkartan oyuncaklar çocuğunuz için ilginç olabilir.
ÇOCUK YETİŞTİRME İLKELERİ
Çocuk yetiştirmek bir sanattır. Hem de dünyanın en zor, en yorucu ve en güzel sanatıdır. Genel doğrular yanında her topluma, her aileye, her bireye özgü doğrular farklı olabilir. Aynı ailedeki iki çocuktan birine uygulanan yöntem öbür çocukta başarısız kalabilir. Nasıl ki denize girmeden yüzme öğrenilmez, bunun gibi aile ve çocuk da olayı yaşayarak öğrenecektir. Çocuk yetiştirme sanatının ana ilkeleri SEVGİ, ANLAYIŞ, SABIR ve HOŞGÖRÜ dür. Çocuğunuzun olumlu davranışlarını destekleyin, olumsuz davranışları düzeltmeye çalışın. Gereğinden çok kollamayın, yeteneklerini aşacak kadar zorlamayın, onu tanımaya ve anlamaya çalışın. Sizin çocuğunuz ancak sizden farklı bir kişiliği olduğunu da unutmayın. Üstelik sizin bildiğiniz her zaman doğru olmayabilir.
Çocuk yetiştirirken çoğumuzun içine düştüğü yanlış davranışların başında;
Cezayı önde tutan sıkı tutum, her şeye boş veren gevşek tutum, ne zaman, nerede, ne uygulayacağı belli olmayan tutarsız tutumlar gelmektedir. Bunlardan sakınınız. Yine istediğinizi yaptırmak için kendinize acındırmayın ya da hatalarında küsmeyin. Gün boyu en yüksek perdeden avaz-avaz bağırmayın. Çocuğunuza beddua etmeyin, aşağılamayın, suçluluk duygusu aşılamayın, başkalarının yanında küçük düşürmeyin.
Dayağın; tüm insan ilişkilerinde olduğu gibi çocuk yetiştirmede de asla yeri yoktur.
Dayak cennetten değil, Ayşe hanımın yada Mehmet beyin elinden çıkmıştır..Dayak atanı utandıran, dövüleni küçülten, izleyenleri de en azından üzen bir davranıştır.Bir anlık öfkeyle verilen genellikle amacını aşan, kaybettirdikleri kazandırdıklarından çok daha fazla olan, etkisi kısa süren bir yıldırma yöntemidir. Sonunda dayak atan suçlu; dayak yiyen mazlum durumuna düşer. Genelde çocuklar suçlu olduğu için değil, anne ve babalar o gün günlerinde olmadıkları ya da sinirli oldukları için dayak yemiştir. Dayak atan anne ve babalar şöyle geriye dönüp bir baksalar bu dayakları çocuğuna haksız yere uygulamıştır. Eğer çocuk dayakla düzelseydi ilk dayakla düzelirdi. Dayağın çocuk eğitiminde asla yeri yoktur, kesinlikle denemeyiniz.
Çocuğumuzu yetiştirirken nasıl davranalım? sorusuna gelince; öncelikle kendi davranışlarınızla ona örnek olun. Önce kendinizi yetiştirin. Eşinizle çocuğunuzu yetiştirme konusunda ortak bir tutum belirleyin ve büyüklerin bu tutumu bozmasına asla izin vermeyin. Ceza vermeden önce mutlaka çocuğunuzu dinleyin. Yaptığını detaylı olarak anlatmasını isteyin. Olayı anlatırken çocuğunuz kendi yanlışlarını daha iyi görecektir. Siz de değişik bir bakış açısı ile olayı değerlendirecek, acele ve yanlış karar vermeden önce düşünme fırsatı bulacaksınız.
Öncelikle suç işlemeden suça engel olmaya çalışmalısınız. Yapılmaması gereken davranışlar kesin bir dil ve kararlılıkla çocuğa belirtilmeli ve bundan kesinlikle ödün verilmemelidir. Çocuk ağlıyor, bağırıyor diye verilen ufak ödünlerin daha büyük ödünleri de beraberinde getireceği bilinmelidir.
Ona doğru ve yanlışı, iyi ve kötüyü kırmadan bağırmadan öğretmelisiniz.
Anlamayacağını düşünmeyin. Doğru ve yanlışı nedenleri ile birlikte anlatın. Hayırı çok sık kullanmayın kullandığınızda da her zaman her yerde geçerli olduğunu çocuğunuza anlatın. Bir şeyi yapmamasını isterken alternatif olarak şunu yapman daha iyi olur şeklinde bir davranış sistemi içerisinde olun. Onu tehdit ederek bir şey yapmasını istemeyin.
Daha büyük çocuklarda bazen ufak cezalar vermeniz gerekebilir. Bunlar; suçuna karşılık sevdiği bir şeyden yoksun bırakmak, bir süre sokağa çıkmasını yasaklamak, uzun olmama koşulu ile televizyon izlemesine izin vermemek, bir süre sinemaya gitmesini engellemek olabilir. Bazen odasında kalmasını da isteyebilirsiniz ancak oda karanlık olmamalı ve kapısı da açık olmalıdır. Bazen de arkadaşına, anneanneye, babaanneye ya da yakın eş, dost ve akrabalara gitmesini katı olmamak koşuluyla bir süre yasaklayabiliriz.
Özünde sevgi olan her yöntem denenebilir. Kendi doğrularınızı eşiniz ve çocuğunuzla birlikte kendiniz belirlemelisiniz. Onunla konuşunuz. Sevgi, sabır ve hoşgörüyü elden bırakmayınız.
Anne ve babam biraz daha hoşgörülü olabilseydi dediğiniz günleri unutmayınız.
BOL SABIRLAR
Başarı Dileklerimle
Dr. YILMAZ BAY
Çocuk sağlığı ve hastalıları uzmanı