ANTİBİYOTİK; Anti=Karşı, Bio=Hayat kelimelerinden türetilen, hayata karşı  anlamına gelen bir isimdir. 1940 yılında penisilinin bulunmasıyla tedavi alanına giren antibiyotikler bakteri dediğimiz mikropların tedavisinde kullanılan ve insan sağlığına çok büyük yararı olan ilaçlardır. Antibiyotikler bakterilerin çoğalmasını engellemekte ve hatta onları öldürerek vücudumuzu zararlı mikroplardan temizlemektedir.

Son yıllarda gereksiz yere fazla kullanılan antibiyotikler bakterilerin antibiyotiklere karşı direnç kazanmasına neden oldu. Artık kullanımdaki bir çok antibiyotik, mikropların üremesini durduramıyor ve onları öldüremiyor. 


Peki çare ne?

Bu güne kadar çare; yeni bir antibiyotik, daha yüksek doz antibiyotik, daha uzun süre antibiyotik ve daha ağır antibiyotik oldu. Sonunda geldiğimiz noktada, gereksiz kullanılan bu antibiyotikler çok ciddi sağlık sorunlarına da yol açmaya başladı. İşte bunlar
dan bazıları:

Gereksiz antibiyotik kullanımı;

  • Mikroplar kullanımdaki birçok antibiyotiğe karşı direnç geliştirdi. Artık o antibiyotikler kullanılamıyor.
  • Antibiyotik ilişkili ishale neden olabiliyor. Antibiyotikler bağırsaklarda bulunan yararlı mikropları öldürerek zararlı miropların çoğalmasını sağlıyor. Bu zararlı mikroplar da antibiyotik ilişkili ishale neden oluyor.
  • Bağışıklık sistemini olumsuz etkiliyor. İmmün sistemi düzenleyen mikropları öldürerek ve bağışıklık sağlayan hücrelerin yapısını bozarak bağışıklık sistemini çökertiyor.
  • Obeziteye neden oluyor. Bağırsak florasını bozarak gıda geçirgenliğini artırıyor. Bu da gereğinden çok gıda alımı sonucu obeziteye neden oluyor.
  • Alerjiyi tetikliyor. Bağırsak florasında bulunan immün sistemi düzenleyen mikropları öldürerek alerjik reaksiyonları arttırıyor.
  • Böbrek yetmezliğine neden oluyor. Vücuttan atılımları esnasında böbreklere ağır yük yükleyerek böbreklerin çalışmasını bozuyor.
  • Karaciğer fonksiyonlarını olumsuz etkiliyor. Karaciğerde metabolize olurken karaciğerin çalışmasını bozarak karaciğere toksik etki gösteriyor.

 

PEKİ NE YAPMALI?

YAPILMASI GEREKEN BASİT! AKILCI ANTİBİYOTİK KULLANMAK.

İşte gerçek çare bu! Tüm ilaçlarda olduğu gibi gerektiğinde uygun antibiyotiği; uygun dozda, uygun miktarda, uygun zamanda ve yeterli sürede kullanmalıyız.

Ülkemizde antibiyotik kullanımı, ilaç kullanımında 1. sırada

Avrupada 4-5. sırada. Avrupada 1. sıra kalp damar hastalıklarındaki ilaçlarda.

Ülkemizde %40-50 oranında gereksiz antibiyotik kullanımı var. Ülkemizde; antibiyotik çocuklarda genellikle ÜST SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONLARINDA (ÜSYE) kullanılıyor. ÜSYE’nın %90’ı virüstür ve virüslere antibiyotik tesir etmez. Antbiotikler sadece bakteriyel enfeksiyonları tedavi eder.

PEKİ HANGİ HASTALIKLARDA ANTİBİYOTİK KULLANILMALI?

     Solunum yolu enfeksiyolarında;

  • Akut tonsillitis yani ANJİN’de. Hızlı antijen testi (Beta testi) pozitifse ya da boğaz kültüründe yoğun Beta Hemolotik Streptokok üredi ise,
  • Kulak iltihaplarının baktariyel olanlarında,
  • Sinüzittte,
  • Zatürede antibiyotik kullanmak gerekir

Nezle, Grip, Soğuk algınlığı, Rinit, Rino faranjit, Farenjit, Larenjit, Bronşit, Akut Bronşiolit tanılı solunum yolu enfeksiyonlarında antibiyotik kullanılmasına gerek yoktur.

     Mide barsak enfeksiyolarında;

İshallerin % 90 ı virüslerle olur ve viral bağırsak enfeksiyonlarında antibiyotik kullanılmasına gerek yoktur.

İshallerin %10 kadarında antibiyotik gerekebilir. O da dışkı ve kan kontrollerinden sonra bakteri kararı verilirse antibiyotik kullanılabilir.

     İdrar yolu enfeksiyolarında;

Usulüne göre alınan idrar kültüründe yoğun bakteri üremesi varsa antibiyotik kulanılabilir.

     Beyini tutan enfeksiyolarda;

Bakteriyel menenjit gibi hastalıklarda

Doktorunuzun önerileri doğrultusunda antibiyotik kullanılması gerekebilir.

     Doktora gittiğinizde;

  • Çocuğunuzda gözlediğiniz tüm değişiklikleri not alın ve bunları doktorunuza tam ve doğru olarak anlatın.
  • Doktorunuzun çocuğunuzu detaylı olarak muayene etmesi için ona zaman tanıyın.
  • Doktorunuzdan çocuğunuzun tanısı ve bu tanı hakkında detaylı bilgi isteyin.
  • Doktorunuza; çok gerekli değilse çocuğunuza antibiyotik kullanmak istemediğinizi, gerektiğinde kontrole gelebileceğinizi ve tüm önerilerine eksiksiz uyacağınızı söyleyin.

Doktorunuz tüm bunların sonunda çocuğunuzda antibiyotik kullanmaya karar verdiyse;

  • Antibiyotiği; nasıl hazırlayacağınızı, nasıl saklayacağınızı, günde kaç doz vereceğinizi, ne miktarda vereceğinizi ve ne kadar süre ile kullanacağınızı iyice öğrenin.
  • Doktorunuzun tüm önerilerine eksiksiz uyun.
  • Kontrole istediyse mutlaka gidin.
  • Kendi kendinize Antibiyotik kullanmayın.
  • Bir gün lazım olur diye evde antibiyotik bulundurmayın.
  • Komşunun önerdiği antibiyotiği asla kullanmayın.
  • Komşunun yarım kalmış antibiyotiğini asla kullanmayın.
  • Antibiyotiği yarım bırakmayın.

Sözün özü: Antibiyotikler gerektiğinde sadece bakterilerin yaptığı enfeksiyonlarda kullanılan hayat kurtaran ilaçlardır.

UNUTMAYINIZ Kİ

ANTİBİYOTİK ATEŞ DÜŞÜRÜCÜ DEĞİLDİR,

ANTİBİYOTİK ÖKSÜRÜK KESİCİ DEĞİLDİR.

ANTİBİYOTİK AĞRI KESİCİ DEĞİLDİR.

 

ANTİBİYOTİKSİZ BİR YAŞAM DİLEĞİYLE…

Dr. Yılmaz Bay

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı

Yorumlar kapalı.