{"id":2377,"date":"2021-02-11T09:00:26","date_gmt":"2021-02-11T09:00:26","guid":{"rendered":"http:\/\/www.doktoryilmazbay.com\/?p=2377"},"modified":"2021-02-11T10:02:08","modified_gmt":"2021-02-11T10:02:08","slug":"cocukluktan-eriskinlige-gecis-kizlarda","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.doktoryilmazbay.com\/?p=2377","title":{"rendered":"\u00c7OCUKLUKTAN ER\u0130\u015eK\u0130NL\u0130\u011eE GE\u00c7\u0130\u015e (KIZLARDA)"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>(ERGENL\u0130K)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>(PUBERTE)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ergenlik; k\u0131saca \u00e7ocukluktan eri\u015fkinli\u011fe ge\u00e7i\u015ftir. \u00c7ocuklar\u0131n fiziksel anlamda b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc, cinsiyete \u00f6zg\u00fc bulgular\u0131n geli\u015fmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ve t\u00fcm bunlar\u0131n sonunda \u00fcreme fonksiyonlar\u0131n\u0131n kazan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6neme <strong>ERGENL\u0130K D\u00d6NEM\u0130<\/strong> ad\u0131 verilir. Ergenli\u011fe ge\u00e7i\u015f ya\u015f\u0131 her bireyde farkl\u0131d\u0131r. Genetik, \u0131rk, beslenme, spor ve \u00e7evresel fakt\u00f6rler pubertenin ba\u015flamas\u0131n\u0131 etkiler. Daha iyi beslenen ve genel sa\u011fl\u0131k ko\u015fullar\u0131 daha iyi olan bireylerde puberte daha erken ba\u015flayabilir. Ergenli\u011fin ba\u015flamas\u0131 takvim ya\u015f\u0131ndan \u00e7ok kemik ya\u015f\u0131 ile ilgilidir. K\u0131zlarda kemik ya\u015f\u0131 10-11, erkeklerde 12-13 ya\u015flar\u0131na ula\u015ft\u0131\u011f\u0131nda ergenlik belirtileri olu\u015fmaya ba\u015flar. K\u0131z \u00e7ocuklar\u0131 erkek \u00e7ocuklar\u0131na g\u00f6re daha erken ergenli\u011fe girerler.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ergenlik; \u00e7ocuklukla yeti\u015fkinlik aras\u0131na anne ve baba taraf\u0131ndan in\u015fa edilen bir asma k\u00f6pr\u00fcye benzer. Bu k\u00f6pr\u00fcn\u00fcn temelleri; anne ve babalar\u0131n kendi anne ve&nbsp;babalar\u0131ndan, \u00e7evrelerinden ald\u0131klar\u0131 bilgi, deneyim ve \u00f6\u011fretilerin \u00fczerine kendi deneyimlerini katmalar\u0131yla at\u0131l\u0131r. E\u011fer k\u00f6pr\u00fc iyi in\u015fa edilirse \u00e7ocuklar bu k\u00f6pr\u00fcden rahat bir \u015fekilde ge\u00e7erek eri\u015fkinli\u011fe ad\u0131m atarlar.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>K\u0131zlarda Pubertenin en \u00f6nemli belirtilerinden olan meme geli\u015fimi ve \u00f6zel b\u00f6lgede k\u0131llanma&nbsp; 5 evrede tamamlan\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Pubertede Meme Geli\u015fimi:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Evre 1: <\/strong>Ergenlik \u00f6ncesi d\u00f6nemdir. Bebeklikten ergenli\u011fin ilk belirtileri olan meme tomurcuklanmas\u0131n\u0131n ba\u015flamas\u0131na kadar olan d\u00f6nemdir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Evre 2<\/strong>: K\u0131z \u00e7ocuklar\u0131nda&nbsp;genelde 9-10 ya\u015flar\u0131nda meme tomurcuklanmas\u0131 ile ba\u015flar. Tela\u015f olarak da adland\u0131r\u0131lan&nbsp;bu evrede meme tomurcu\u011fu belirmi\u015f, meme tomurcu\u011fu \u00fczerinde meme ucu y\u00fckselmi\u015f ve meme \u00e7ap\u0131 artmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Evre 3:<\/strong> Meme biraz daha b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f, meme ucu biraz daha belirginle\u015fmi\u015f, meme ucunun etraf\u0131ndaki areola denilen kahverengi b\u00f6lge biraz daha koyula\u015fm\u0131\u015f ve b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu d\u00f6nemde meme tomurcuklanmas\u0131na ek olarak genital b\u00f6lgede t\u00fcylenmeler&nbsp;g\u00f6z\u00fckmeye ba\u015flar. Bu evrede boy uzamas\u0131, i\u00e7 organlarda b\u00fcy\u00fcme, yumurtal\u0131klarda, rahimde ve genital organlarda b\u00fcy\u00fcme daha belirgindir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Evre 4:<\/strong>&nbsp; Meme b\u00fcy\u00fcmesi devam eder. Meme ucu ve memenin etraf\u0131ndaki areola denilen b\u00f6lge; memenin di\u011fer k\u0131sm\u0131ndan belirgin olarak \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131r. Meme ba\u015f\u0131 daha k\u0131zarm\u0131\u015f ve daha kahverengi bir renge b\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcr. Memenin eri\u015fkin meme boyutuna ula\u015fmas\u0131 ilk tomurcuklanman\u0131n ba\u015flamas\u0131ndan sonraki 3-5 y\u0131l i\u00e7erinde tamamlan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu d\u00f6nem k\u0131zlar\u0131n en \u00e7ok kilo al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemdir. Deri alt\u0131 ya\u011f dokusu ve kal\u00e7a b\u00f6lgesindeki ya\u011f dokusu belirgin bir \u015fekilde artm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcm v\u00fccutta ya\u011f dokusunun artmas\u0131na paralel olarak memedeki ya\u011f dokusu da artm\u0131\u015ft\u0131r ve meme daha da b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015ft\u00fcr. Do\u011fumla birlikte emziren annelerde meme b\u00fcy\u00fcmesi daha da artarak son \u015feklini al\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu evrede genital b\u00f6lgelerdeki k\u0131llanma giderek artarak ters \u00fc\u00e7gen \u015feklini al\u0131r ve hafif\u00e7e bacak aralar\u0131na da yay\u0131labilir. Bu evrede koltuk alt\u0131 k\u0131llanmalar\u0131 da geli\u015fmeye ba\u015flar. Koltuk alt\u0131 k\u0131llanmalar\u0131 meme geli\u015fiminden 1-2 y\u0131l sonra ortalama 12-13 ya\u015flar\u0131nda belirginle\u015fmeye ba\u015flar.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Evre 5: <\/strong>Ergenli\u011fin tamamland\u0131\u011f\u0131 boy uzamas\u0131n\u0131n en h\u0131zl\u0131 oldu\u011fu d\u00f6nemdir. Menar\u015f olarak adland\u0131r\u0131lan ilk kanama genelde bu d\u00f6nemin sonunda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Pubertede<\/strong> <strong>Pubis K\u0131llanmas\u0131 (Genital B\u00f6lgede K\u0131llanma):<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Genital b\u00f6lgede k\u0131llanma; meme tomurcuklanmas\u0131ndan 6-12 ay sonra ba\u015flayabilir. Pubik kullanma 5 evrede tamamlan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&nbsp;Evre 1:<\/strong> Do\u011fumdan ilk k\u0131llanman\u0131n g\u00f6r\u00fclmesine kadar ge\u00e7en evredir. Genital b\u00f6lgede k\u0131llanma yoktur.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Evre 2:<\/strong> Pubar\u015f olarak da adland\u0131r\u0131lan bu evrede vajen b\u00f6lgesinde b\u00fcy\u00fck dudaklar\u0131n kenar\u0131nda d\u00fcz k\u0131llar g\u00f6z\u00fckmeye ba\u015flar.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Evre 3:<\/strong> K\u0131llanma vajenin \u00fcst k\u0131sm\u0131ndaki pubis denilen b\u00f6lgeye yay\u0131l\u0131r, rengi koyula\u015fmaya ve \u015fekli k\u0131vr\u0131kla\u015fmaya ba\u015flar.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Evre 4:<\/strong> Koyu ve k\u0131vr\u0131lm\u0131\u015f k\u0131llar b\u00fcy\u00fck dudaklara ve pubis denilen b\u00f6lgeye daha fazla yay\u0131l\u0131r. Bu evrede k\u0131llanma pubis \u00fc\u00e7geni olarak adland\u0131r\u0131lan b\u00f6lgeyi hen\u00fcz tam olarak doldurmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Evre 5:<\/strong> K\u0131llar \u00f6zel pubik \u00fc\u00e7genin tamam\u0131n\u0131 ve vajen b\u00f6lgesinin etraf\u0131n\u0131 kaplam\u0131\u015ft\u0131r. Daha s\u0131k, daha kal\u0131n, daha koyu ve daha k\u0131vr\u0131kt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Pubik k\u0131llanma ba\u015flad\u0131ktan sonra 2-5 y\u0131l i\u00e7inde ortalama&nbsp; 3-4 y\u0131lda tamamlan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Koltuk alt\u0131 k\u0131llanmas\u0131 pubik k\u0131llanmadan 1 y\u0131l kadar sonra ba\u015flar ve 2 -3 y\u0131l i\u00e7erisinde tamamlan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Pubertede her evre yakla\u015f\u0131k 6-8 ayl\u0131k bir s\u00fcreyi kapsar.<strong> Menar\u015f<\/strong> denilen ilk regl (Adet kanamas\u0131); meme tomurcuklanmas\u0131n\u0131n ba\u015flamas\u0131ndan sonraki&nbsp; 2-4 y\u0131l i\u00e7erinde g\u00f6r\u00fclebildi\u011fi gibi bazen de bu s\u00fcre 6 y\u0131la kadar uzayabilir. Genelde 10-11 ya\u015flar\u0131nda ba\u015flayan puberte d\u00f6nemi k\u0131zlar\u0131n %95&#8217;inde 13-14 ya\u015f dolaylar\u0131nda tamamlan\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>AD\u00d6LASAN B\u00dcY\u00dcME SI\u00c7RAMASI (ABS):<\/strong> K\u0131zlarda erkeklerden 2-3 y\u0131l \u00f6nce, ortalama 11-13 ya\u015f dolaylar\u0131nda ba\u015flar ve 2-3 y\u0131l kadar s\u00fcrer. ABS&#8217;nin ortalar\u0131nda bir yerde Zirve B\u00fcy\u00fcme H\u0131z\u0131 (ZBH) olarak adland\u0131r\u0131lan ve 1-2 y\u0131l kadar s\u00fcren bir h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcme d\u00f6nemi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bu d\u00f6nemde k\u0131zlar y\u0131lda ortalama 6 &#8211; 8 cm uzayabilir. Pubertenin ba\u015flang\u0131c\u0131ndan bitimine kadar k\u0131zlar ortalama 25 &#8211; 28 cm kadar uzayabilirler.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>KIZ \u00c7OCUKLARINDA ERGENL\u0130KTE C\u0130NSELL\u0130K<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Cinsellikle \u00fcreme farkl\u0131 \u015feylerdir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcreme; \u00e7ocuk yapma eylemidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Cinsellik; zevk almak, keyif almak, mutlu olmak i\u00e7in yap\u0131lan cinsel eylemlerin t\u00fcm\u00fcn\u00fc i\u00e7erir. Cinsellik bir bireyin bedeniyle en fazla keyif alabilece\u011fi bir eylemdir. Cinsellik; biyolojik, psikolojik ve sosyolojik bir olayd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Pubertede k\u0131zlarda cinsellik \u00fc\u00e7e ayr\u0131l\u0131r;<\/p>\n\n\n\n<p>1- Bedensel Cinsellik: Do\u011fas\u0131 gere\u011fi erkeklerin k\u0131zlara, k\u0131zlar\u0131n da erkeklere kar\u015f\u0131 istek duymalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>2- Ruhsal Cinsellik: Kad\u0131n ve erkekler aras\u0131ndaki duygusal yak\u0131nla\u015fmalard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>3- Sosyal Cinsellik: Ergenlerin toplum cinselli\u011fine bak\u0131\u015f\u0131 ve toplumun da ergen cinselli\u011fine bak\u0131\u015f\u0131n\u0131 i\u00e7erir. \u00d6rne\u011fin; fl\u00f6rt, s\u00f6zl\u00fcl\u00fck, ni\u015fanl\u0131l\u0131k ve d\u00fc\u011f\u00fcn evresinde olu\u015fan t\u00fcm eylemleri i\u00e7erir. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Genelde bizim toplumumuzda k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131 cinsellik konusunda erkek \u00e7ocuklar\u0131na g\u00f6re&nbsp; daha bask\u0131c\u0131 bir yap\u0131 ile yeti\u015ftirilmektedir. Bu yanl\u0131\u015f yeti\u015ftirilme \u015fekli k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n kendi bedenlerine kar\u015f\u0131 olumsuz duygular geli\u015ftirmesine neden olabilir. Baz\u0131 k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131 cinselli\u011fi su\u00e7luluk ve utan\u00e7 duyulmas\u0131 gereken bir eylem olarak g\u00f6rebilirler. Bazen de cinsel arzular\u0131n\u0131n&nbsp; kendi hatalar\u0131 oldu\u011funa y\u00f6nelik olumsuz duygular geli\u015ftirebilirler.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ocu\u011funuz&nbsp; 9 &#8211; 10 -11 ya\u015flar\u0131na geldi\u011finde yani ergenli\u011fin ilk belirtisi olan g\u00f6\u011f\u00fcslerde&nbsp; tomurcuklanma ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda \u00e7ocu\u011funuzla oturup konu\u015fmal\u0131s\u0131n\u0131z. B\u00f6yle bir konu\u015fma yapmadan \u00f6nce bu konu\u015fmaya haz\u0131r olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 bir kez daha kontrol etmelisiniz. E\u011fer yeterince bilgi ve deneyiminiz yoksa bu konuda profesyonel bir yard\u0131m da alabilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f6yle bir konu\u015fmada ;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Meme b\u00fcy\u00fcmesi, \u00f6zel b\u00f6lgede k\u0131llanma, koltuk alt\u0131 k\u0131llanmas\u0131, adet kanamas\u0131 konular\u0131nda gerekli bilgileri \u00e7ocu\u011funuzun anlayabilece\u011fi bir \u015fekilde ona anlat\u0131n.<\/li><li>Cinsellik \u00fczerine yeterli bilgiyi k\u0131sa ve \u00f6z olarak \u00e7ocu\u011funuza verin.<\/li><li>Cinsellik \u00fczerine \u00e7ocu\u011funuzun sordu\u011fu sorular\u0131 ge\u00e7i\u015ftirmeyin, onlara yeterince cevap veremiyorsan\u0131z deneyimli birisinden yard\u0131m al\u0131n.<\/li><li>Erken cinsellik, olas\u0131 hamilelik, hamilelikten korunma, cinsel yolla&nbsp; bula\u015fan hastal\u0131klar hakk\u0131nda \u00e7ocu\u011funuza yeterli bilgi verin.<\/li><li>S\u00fcrekli \u00f6\u011f\u00fct, ahlak dersi veren bir tutum i\u00e7inde olmay\u0131n..<\/li><li>Cezaland\u0131r\u0131c\u0131 ve tehdit edici c\u00fcmleleri asla kullanmay\u0131n.<\/li><li>A\u015f\u0131r\u0131 k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 ya da a\u015f\u0131r\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc tutumlar i\u00e7inde olmay\u0131n.<\/li><li>GEREKL\u0130, YETERL\u0130 VE DO\u011eRU&nbsp; B\u0130LG\u0130Y\u0130 KISA C\u00dcMLLERLE BAS\u0130T B\u0130R \u015eEK\u0130LDE ANLATIN.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; <strong>KIZLARDA<\/strong> <strong>ERGENL\u0130K D\u00d6NEM\u0130NE \u0130L\u0130\u015eK\u0130N SORUNLAR<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Erken Puberte ya da Puberte Gecikmesi: <\/strong>Genetik \u00f6zelliklere ba\u011fl\u0131 olarak ergenlik belirtilerinin ortaya \u00e7\u0131kma ya\u015f\u0131 her bireyde farkl\u0131d\u0131r. K\u0131z \u00e7ocuklar\u0131nda pubertenin ilk belirtileri 8-13 ya\u015f gibi geni\u015f bir aral\u0131kta g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015flayabilir. Meme tomurcuklanmas\u0131, genital b\u00f6lgede k\u0131llanma gibi belirtilerin 8 ya\u015f\u0131ndan \u00f6nce ba\u015flamas\u0131 erken puberteyi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrebilir. 13 ya\u015f\u0131na geldi\u011fi halde h\u00e2l\u00e2 memede tomurcuklanma ve genital b\u00f6lgede k\u0131llanma belirtilerinin g\u00f6r\u00fclmemesi pubertede gecikmeyi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmelidir. B\u00f6yle durumlarda mutlaka doktorunuza dan\u0131\u015fmal\u0131s\u0131n\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ergenlik Gecikmesi: <\/strong>Baz\u0131 \u00e7ocuklarda ergenlik ya\u015f\u0131tlar\u0131na g\u00f6re biraz ge\u00e7 ba\u015flay\u0131p ge\u00e7 tamamlanabilir. Normalde k\u0131zlarda 9-10 ya\u015flar\u0131nda ba\u015flayan ergenlik s\u00fcreci 12-14 ya\u015flar\u0131nda tamamlan\u0131rken baz\u0131 k\u0131zlarda 12-13 ya\u015flar\u0131nda ba\u015flay\u0131p 14-16 ya\u015flar\u0131nda tamamlanabilir. 16 ya\u015f\u0131na geldi\u011fi halde ergenlik h\u00e2l\u00e2 tamamlanmam\u0131\u015fsa bu ergenlik gecikmesi olarak de\u011ferlendirilir. Mutlaka doktorunuza ba\u015fvurmal\u0131s\u0131n\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Beslenme Sorunlar\u0131:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ergenlik d\u00f6neminde b\u00fcy\u00fcme ve geli\u015fme h\u0131z\u0131 artt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in yeterli ve dengeli beslenme \u00e7ok&nbsp; \u00f6nemlidir. B\u00fcy\u00fcme h\u0131z\u0131ndaki duruma g\u00f6re \u00e7ocu\u011funuzun beslenmesine \u00f6zen g\u00f6stermelisiniz. Yeterli protein, karbonhidrat ve iyi ya\u011flar\u0131 almas\u0131n\u0131 sa\u011flamal\u0131s\u0131n\u0131z. Her g\u00fcn s\u00fct ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnleri, et, tavuk, bal\u0131k, kuru baklagil, 1- 2 adet yumurta, mevsimin taze sebze ve meyveleri, kuru yemi\u015f gibi yiyecekleri \u00f6zellikle&nbsp; bu d\u00f6nemde \u00e7ocu\u011funuzun yeterli almas\u0131n\u0131 sa\u011flamal\u0131s\u0131n\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu d\u00f6nemde k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131 d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015flerine daha \u00e7ok \u00f6zen g\u00f6sterdikleri i\u00e7in zay\u0131flamak amac\u0131yla bazen yeterli ve dengeli besin almayabilirler. Bazen de bu zay\u0131flama iste\u011fi <strong>Anorexia Nevrosa<\/strong> denilen a\u015f\u0131r\u0131 kilo kayb\u0131na kadar giden bir hastal\u0131\u011fa neden olabilir. B\u00f6yle bir durumda profesyonel bir yard\u0131m alman\u0131z gerekebilir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Baz\u0131 ergenler can s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131, kendine g\u00fcvensizlik, arkada\u015f edinememe, arkada\u015flar\u0131 ile anla\u015famama gibi nedenlerle fazla miktarda ve d\u00fczensiz besin al\u0131rlar. Bu a\u015f\u0131r\u0131 beslenme; kilo fazlal\u0131\u011f\u0131na hatta bazen a\u015f\u0131r\u0131 \u015fi\u015fmanl\u0131\u011fa (obezite) kadar giden tablolara neden olabilir. \u00c7ocu\u011funuza \u00f6rnek olarak ona sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kazand\u0131rmal\u0131s\u0131n\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p>Menstr\u00fcasyona (adet kanamas\u0131) ba\u011fl\u0131 kanamalar nedeniyle demir eksikli\u011fi anemisi, h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcmeye ba\u011fl\u0131 artan kalsiyum gereksiniminin kar\u015f\u0131lanmamas\u0131 sonucu kemik zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131 bu d\u00f6nemin en belirgin beslenme sorunlar\u0131 aras\u0131ndad\u0131r. \u00c7ocu\u011funuzun \u00f6zellikle bu d\u00f6nemde demir ve kalsiyumdan daha zengin g\u0131dalar\u0131 almas\u0131n\u0131 sa\u011flamal\u0131s\u0131n\u0131z..<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130skelet bozukluklar\u0131: <\/strong>Skolioz (omurga e\u011filmesi), Kifoz (kamburluk), diz ve dirsek eklemlerinde \u015fi\u015flik ve t\u00fcm eklemlerde g\u00f6r\u00fclen b\u00fcy\u00fcme a\u011fr\u0131lar\u0131 bu d\u00f6nemin en belirgin iskelet bozukluklar\u0131 aras\u0131ndad\u0131r. Uygun duru\u015f, bel boyun eksersizleri, g\u00fcnl\u00fck jimnastik ve sporla bu yak\u0131nmalar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ebilirsiniz. T\u00fcm bunlara ra\u011fmen yak\u0131nmalar giderek artan bir \u015fekilde \u0131srarla devam ediyorsa doktorunuzdan yard\u0131m almal\u0131s\u0131n\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ergenlik Sivilceleri (Acne Vulgaris):<\/strong> Ergenlik hormonlar\u0131n\u0131n etkisi ile ya\u011f bezeleri ve k\u0131l diplerinin iltihaplanmas\u0131 sonucu geli\u015fir. Bazen zihinsel gerilimler, ergenlik bunal\u0131mlar\u0131, s\u0131nav stresleri bu sivilceleri daha da artt\u0131rabilir. Baz\u0131 yiyecekler \u00f6zellikle a\u015f\u0131r\u0131 ya\u011fl\u0131 yiyecekler, haz\u0131r g\u0131dalar ve \u00e7erezler de sivilcelerin artmas\u0131na neden olabilir. Bu sivilceler ergenleri&nbsp; psikolojik olarak olumsuz&nbsp; etkiler. Yeterli, dengeli ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u0131dalarla beslenme, d\u00fczenli ve sakin bir ya\u015fam, d\u00fczenli y\u00fcz temizli\u011fi, uygun kremler ergenlik sivilcelerin tedavisi i\u00e7in yeterlidir. B\u00fct\u00fcn bu \u00f6nlemleri ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z halde sivilceler halen devam ediyorsa doktorunuzdan yard\u0131m almal\u0131s\u0131n\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hirsutismus (Ergenlik K\u0131llanmas\u0131): <\/strong>Baz\u0131 k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131nda androjen hormonlar\u0131n\u0131n fazla salg\u0131lanmas\u0131, bazen de derideki k\u0131l folik\u00fcllerinin normal salg\u0131lanan androjen hormonlar\u0131na kar\u015f\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 duyarl\u0131 olmas\u0131 sonucu k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n derilerinde a\u015f\u0131r\u0131 k\u0131llanma olabilir. \u00d6zellikle kilo fazlal\u0131\u011f\u0131 olan k\u0131zlarda daha belirgin olan bu k\u0131llanmada tedavi gerekmez, zaman i\u00e7inde kendili\u011finden geriler. Fazla k\u0131llanma; ergeni psikolojik olarak olumsuz etkiliyorsa kozmotolojik \u00f6nlemler al\u0131nabilir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Basit Guatr (Troid bezi b\u00fcy\u00fcmesi): <\/strong>Bu d\u00f6nemdeb\u00fcy\u00fcme h\u0131zl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in triod bezi de b\u00fcy\u00fcmeyi kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in bazen biraz fazla \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu fazla \u00e7al\u0131\u015fma bazen troid bezinin basit \u015fekilde b\u00fcy\u00fcmesine neden olabilir. Baz\u0131 basit troid testleri ile (FT 3, FT 4 , TSH gibi) troid bezinin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r. Bu testler normal ise tedavi gerekmez. Troid bezindeki b\u00fcy\u00fcme 2-3 y\u0131l i\u00e7inde kendili\u011finden geriler. \u0130yot eksikli\u011fi olas\u0131l\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 \u00f6zellikle bu d\u00f6nemde iyotlu tuz kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Menstr\u00fcasyon Bozukluklar\u0131 (Regl-Adet&nbsp; Bozuklu\u011fu):<\/strong> \u0130lk menstr\u00fcasyon k\u0131zlarda ortalama 12-13 ya\u015flar\u0131nda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u0130lk menstr\u00fcasyonun g\u00f6r\u00fclmesi bazen 9-10 ya\u015flar\u0131nda olabildi\u011fi gibi bazen de 15-16 ya\u015flar\u0131nda da olabilir.&nbsp; Menstr\u00fcasyon ortalama 28 g\u00fcn ara ile tekrarlar. Menstr\u00fcasyon; ilk zamanlarda 15-20 g\u00fcn ara ile olabildi\u011fi gibi 30-40 g\u00fcn ara ile hatta bazen 2-3 ay ara ile bile olabilir. Tam olgunla\u015fma oluncaya kadar ilk bir ka\u00e7 y\u0131l b\u00f6yle d\u00fczensizliklerin olmas\u0131 normaldir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Disfonksionel Kanama ( Mentr\u00fcasyon Kanamas\u0131-Adet Kanamas\u0131 D\u00fczensizli\u011fi):<\/strong> Menstr\u00fcasyon kanamas\u0131n\u0131n 8 g\u00fcnden uzun s\u00fcrmesi, g\u00fcnde 10&#8217;dan fazla pet kullanmak zorunlulu\u011funda kal\u0131nmas\u0131, 21 g\u00fcn\u00fcnden \u00f6nce kanamalar\u0131n tekrarlamas\u0131 ya da kans\u0131zl\u0131\u011fa neden olacak kadar a\u011f\u0131r kanama olmas\u0131&nbsp; disfonksionel kanama olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. Bu durum uterusun (rahimin) tam olarak olgunla\u015fmamas\u0131 sonucu olabilir. Disfonksiyonel kanama menar\u015ftan (ilk menstruasyon) sonra k\u0131zlar\u0131n %40-50&#8217;sinde ilk 1 y\u0131l, %15-20&#8217;sinde ilk 2-3 y\u0131l s\u00fcrebilir. Baz\u0131 k\u0131zlarda d\u00fczene girme daha uzun y\u0131llar da alabilir. 18 ya\u015f\u0131ndan sonra d\u00fczensizlikler devam ederse doktorunuza ba\u015fvurmal\u0131s\u0131n\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Amenore<\/strong>: Uzun s\u00fcreli ya da hi\u00e7 adet g\u00f6rmeme anlam\u0131na gelir. Evden ayr\u0131lma, yat\u0131l\u0131 okula ba\u015flama, sevgiliden ayr\u0131lma, uzun s\u00fcreli hastal\u0131klar, a\u015f\u0131r\u0131 \u015fi\u015fmanl\u0131k, ileri zay\u0131fl\u0131k baz\u0131 k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 olumsuz etkileyerek uzun s\u00fcreli adet g\u00f6rmeme tablosu geli\u015ftirebilir. Adet g\u00f6rmeme 3-6 ay\u0131 ge\u00e7erse doktorunuza ba\u015fvurmal\u0131s\u0131n\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Primer dismenore (A\u011fr\u0131l\u0131 adet g\u00f6rme):<\/strong> Prostoglandin hormonlar\u0131n\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 salg\u0131lanmas\u0131 ya da normal salg\u0131lanan prostoglandin&nbsp;hormonlar\u0131na rahimin (uterusun) a\u015f\u0131r\u0131 duyarl\u0131 olmas\u0131 sonucu olu\u015fan kas\u0131k a\u011fr\u0131lar\u0131d\u0131r. \u0130lk Mentr\u00fcasyon (Menar\u015f) dan sonraki ilk 1-2 y\u0131l i\u00e7inde g\u00f6r\u00fclme oran\u0131 %60-70 dolaylar\u0131ndad\u0131r. Nonsteroid anti inflamatuarlar olarak adland\u0131r\u0131lan \u0130buprofen ve naproksen gibi&nbsp; ila\u00e7lar prostoglandin \u00fcretimini bask\u0131layarak a\u011fr\u0131y\u0131 azaltabilirler. S\u0131cak uygulama ve a\u011fr\u0131 azalt\u0131c\u0131 tekniklerden de yararlan\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Yukardaki basit y\u00f6ntemlerle ge\u00e7meyen ileri a\u011fr\u0131larda do\u011fum kontrol haplar\u0131, deriye yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan bantlar ve vajinal halka gibi hormonal kontrasepsiyon y\u00f6ntemleri de a\u011fr\u0131y\u0131 azaltmak i\u00e7in kullan\u0131labilir. Baz\u0131 vakalarda hormonal rahim i\u00e7i ara\u00e7lar da denenebilir. Bu hormonlar rahimden \u00fcretilen prostoglandin d\u00fczeylerini azaltarak kas\u0131lmalar\u0131, kanamay\u0131 ve a\u011fr\u0131y\u0131 azaltt\u0131\u011f\u0131 gibi ayr\u0131ca ileride olu\u015fma ihtimali olan&nbsp;myom ve endometrozis geli\u015fim riskini de azaltabilirler.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>L\u00f6kore (Vajinal ak\u0131nt\u0131)<\/strong>: \u00dcreme \u00e7a\u011f\u0131ndaki her kad\u0131nda az miktarda \u015feffaf, kaygan ve kokusuz bir vaginal ak\u0131nt\u0131 vard\u0131r. Normalde var olan bu vajinal s\u0131v\u0131ya fizyolojik vajinal ak\u0131nt\u0131 denir. Hormonlar\u0131n etkisiyle rahim a\u011fz\u0131ndaki bezlerden ve vajinadaki bezlerden salg\u0131lanan bu s\u0131v\u0131 vajinanay\u0131 kaygan hale getirerek cinsel ili\u015fkinin daha rahat olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n\n\n\n<p>Fizyolojik (normal) vajinal ak\u0131nt\u0131; yumurtlama zaman\u0131nda yani iki adet kanamas\u0131n\u0131n tam ortas\u0131ndaki g\u00fcnlerde artar. Hatta bazen i\u00e7 \u00e7ama\u015f\u0131r\u0131n\u0131 lekeleyecek kadar vajina d\u0131\u015f\u0131na s\u0131v\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 g\u00f6zlenebilir. Bu ak\u0131nt\u0131, tam yumurtlama g\u00fcn\u00fcnde yumurta ak\u0131 k\u0131vam\u0131nda, \u00e7ekince uzayan, s\u00fcm\u00fcks\u00fc ve \u015feffaf bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm al\u0131r. Bu \u015fekildeki vajinal bir ak\u0131nt\u0131 asl\u0131nda yumurtlaman\u0131n habercisidir. Miktar\u0131 ne olursa olsun, fizyolojik vajinal ak\u0131nt\u0131 renksiz ve kokusuzdur. Ka\u015f\u0131nt\u0131ya ve rahats\u0131zl\u0131\u011fa neden olmaz<strong>.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Madde Kullan\u0131m\u0131 ve Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k: <\/strong>\u00d6zelikle erkek ergenlerde daha fazla g\u00f6z\u00fckse de son zamanlarda k\u0131z ergenlerde de g\u00f6zlenen sigara, alkol, esrar ve buruna \u00e7ekme yoluyla kullan\u0131lan maddelere ba\u011fl\u0131 ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k bu d\u00f6nemin en \u00f6nemli sorunlar\u0131 aras\u0131ndad\u0131r. Aile i\u00e7i problemleri olan ergenlerde madde ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 daha \u00e7ok g\u00f6zlenir. \u00d6nce sosyal ortamlarda arkada\u015f etkisiyle alkol al\u0131m\u0131 \u015feklinde&nbsp;ba\u015flayan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k giderek sigara, esrar ve di\u011fer maddelere ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k \u015fekline d\u00f6n\u00fc\u015febilir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ocu\u011fun yak\u0131n izlemi, okul ve arkada\u015f \u00e7evresi izlemi madde ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 olu\u015fmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemede ve tedavide \u00e7ok \u00f6nemlidir. Bu d\u00f6nemde \u00f6\u011fretmenlere de \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir sorumluluk d\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Psikolojik Sorunlar:<\/strong> Ergenlik \u00e7a\u011f\u0131na kadar anne baban\u0131n etkisi alt\u0131nda kalan \u00e7ocuklar; ergenli\u011fin ba\u015flamas\u0131 ile birlikte kendilerini daha ba\u011f\u0131ms\u0131z hissederler. Bu erken ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k duygusu; ergenlerde bir \u00e7ok ruhsal ve davran\u0131\u015fsal bozuklu\u011fun ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na neden olabilir. Bu d\u00f6nemin en b\u00fcy\u00fck sorunlar\u0131ndan birisi kimlik karga\u015fas\u0131d\u0131r. Evde anne babaya, okulda \u00f6\u011fretmene itaatsizlik, arkada\u015flarla ge\u00e7inememe, uyum g\u00fc\u00e7l\u00fckleri, okul ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar\u0131, cinsel davran\u0131\u015f bozukluklar\u0131 bu d\u00f6nemde ergenlerde en \u00e7ok g\u00f6r\u00fclen psikolojik sorunlar aras\u0131ndad\u0131r. \u00d6zellikle erkek \u00e7ocuklarda daha fazla olsa da k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131nda da giderek artan bir \u015fekilde g\u00f6r\u00fclen; su\u00e7 i\u015flemeye e\u011filim, sigara, i\u00e7ki, uyu\u015fturucu gibi k\u00f6t\u00fc al\u0131\u015fkanl\u0131klar, kayg\u0131, korku gibi psikolojik sorunlar yine bu d\u00f6neme \u00f6zg\u00fc psikolojik bozukluklar aras\u0131ndad\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ocu\u011funuzla do\u011fumdan itibaren ergenlik d\u00f6nemine kadar duygusal ve sosyal y\u00f6nden iyi ili\u015fkiler i\u00e7erisinde olursan\u0131z ve bu iyi ili\u015fkiyi ergenlik d\u00f6neminde de s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrseniz onun daha rahat bir ergenlik d\u00f6nemi ge\u00e7irmesini sa\u011flayabilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ergenlerde Depresyon: <\/strong>Ergenlik d\u00f6neminde soyut d\u00fc\u015f\u00fcnme \u00f6n plandad\u0131r. Ergen kendini, ailesini, \u00e7evresini ve d\u00fcnyay\u0131 daha \u00e7ok sorgulamaya ba\u015flar. Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k duygusu artm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 ilan etmek i\u00e7in kurallara uymak istemezler. Ani duygusal ini\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131 vard\u0131r. \u00c7ok kolay bir \u015fekilde yanl\u0131\u015f olarak \u00e7evresi taraf\u0131ndan \u00f6nemsenmedi\u011fi, anla\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 yarg\u0131s\u0131na varabilirler.<\/p>\n\n\n\n<p>Ergenlik d\u00f6neminde \u00e7ocuklar\u0131n ilgileri bedenlerine daha \u00e7ok y\u00f6nelmi\u015ftir. Bir \u00e7ok ergende kendini be\u011fenmeme,&nbsp; y\u00fcz, burun, g\u00f6z gibi baz\u0131 organlar\u0131n\u0131 be\u011fenmeme gibi bulgular g\u00f6zlenebilir.&nbsp;A\u015f\u0131r\u0131 sinirlilik, al\u0131nganl\u0131k, \u00f6fke, y\u0131k\u0131c\u0131 hareketler, sald\u0131rganl\u0131k, su\u00e7luluk duygusu, arkada\u015flar\u0131 ile ge\u00e7inememe, sevilmediklerini d\u00fc\u015f\u00fcnme, her zaman zevk ald\u0131\u011f\u0131 \u015feylerden zevk almama, karar vermede zorluk, a\u015f\u0131r\u0131 kilo vermeye kadar giden bir i\u015ftahs\u0131zl\u0131k, uyku bozukluklar\u0131, konsantrasyon eksikli\u011fi,&nbsp; gelecek ile ilgili abart\u0131lm\u0131\u015f karamsarl\u0131k, \u00fcmitsizlik, kendini oldu\u011fundan daha de\u011fersiz hissetme, alkol, sigara, madde kullan\u0131m\u0131 gibi bulgulardan bir ya da bir ka\u00e7\u0131 ergenlerin bir \u00e7o\u011funda g\u00f6r\u00fclebilir. Bu bulgular\u0131n 15-20 g\u00fcnden daha uzun s\u00fcrmesi durumunda ergenlik \u00e7a\u011f\u0131 depresyonundan \u015f\u00fcphelenilmelidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Yukar\u0131daki bulgulardan bir ya da birka\u00e7\u0131n\u0131 az ya da \u00e7ok \u00e7ocu\u011funuzda g\u00f6zlemliyorsan\u0131z<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00d6NCEL\u0130KLE \u00c7OCU\u011eUNUZA \u00d6ZEL ZAMAN AYIRIN VE ONUNLA KONU\u015eUN.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Hemen endi\u015felenmeyin \u00e7ocu\u011funuzu anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n.<\/li><li>\u00c7ocu\u011funuzla birlikte onun da sevece\u011fi aktiviteler yap\u0131n.<\/li><li>Evde ve yak\u0131n \u00e7evrede; stres yaratabilecek olaylar\u0131 azaltmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n.<\/li><li>\u00c7ocu\u011funuza de\u011fer verdi\u011finizi ve onu ko\u015fulsuz sevdi\u011finizi her f\u0131rsatta ona hissettirin.<\/li><li>\u00c7ocu\u011funuzun duygular\u0131n\u0131 dinleyin. Neler ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n. Olaylara onun penceresinden bak\u0131n. Empati yap\u0131n. Kendinizi onun yerine koyun.<\/li><li>Yaln\u0131zca olumsuz davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 konu\u015fmay\u0131n. Yapt\u0131\u011f\u0131 olumlu davran\u0131\u015flar\u0131 da konu\u015fun ve bu olumlu davran\u0131\u015flar\u0131ndan memnun oldu\u011funuzu ona anlat\u0131n.<\/li><li>Kurallara ba\u015f kald\u0131rmas\u0131n\u0131n ergenlik s\u00fcrecinin do\u011fal bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu onunla payla\u015f\u0131n. Oturup konu\u015farak kurallar\u0131 birlikte bir daha g\u00f6zden ge\u00e7irin. Belki baz\u0131lar\u0131n\u0131 esnetebilir, hatta baz\u0131lar\u0131ndan da tamamen vazge\u00e7ebilirsiniz. Belki de \u00e7ocu\u011funuz baz\u0131 kurallar\u0131 kendi iste\u011fi ile benimseyebilir.<\/li><li>Yapmaktan keyif ald\u0131\u011f\u0131 aktivitelere y\u00f6nlendirin.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>T\u00fcm bu \u00f6nemleri alman\u0131za ra\u011fmen; \u00f6zellikle moral bozuklu\u011fu, \u00fcz\u00fcnt\u00fc, hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131, d\u00fc\u015f\u00fck benlik duygusu, g\u00fcnl\u00fck aktivitelerini yerine getirememe, derslere ve \u00e7evreye ilgisizlik gibi belirtilerin 30-40 g\u00fcnden sonra h\u00e2l\u00e2 devam etmesi durumunda \u00c7OCU\u011eUNUZDA ERGENL\u0130K \u00c7A\u011eI DEPRESYONU GEL\u0130\u015e\u0130YOR OLAB\u0130L\u0130R. Profesyonel bir yard\u0131m almak gerekebilir. Bunu da de\u011ferlendirmelisiniz.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00c7ocu\u011funuz sizin \u00e7ocu\u011funuz ancak sizin kopyan\u0131z de\u011fil. Sizden farkl\u0131 bir ki\u015filik geli\u015ftiriyor. Bunu \u00e7ok do\u011fal kar\u015f\u0131lay\u0131n ve onu anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n. Gerekti\u011finde gerekti\u011fi kadar onun yan\u0131nda olun. Belki de baz\u0131 \u015feyleri deneyerek \u00f6\u011frenecektir, ona bu f\u0131rsat\u0131 da tan\u0131y\u0131n.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"text-align:right\">Dr. Y\u0131lmaz Bay<\/p>\n\n\n\n<p style=\"text-align:right\">\u00c7ocuk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve Hastal\u0131klar\u0131 Uzman\u0131<br><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(ERGENL\u0130K) (PUBERTE) Ergenlik; k\u0131saca \u00e7ocukluktan eri\u015fkinli\u011fe ge\u00e7i\u015ftir. \u00c7ocuklar\u0131n fiziksel anlamda b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc, cinsiyete \u00f6zg\u00fc bulgular\u0131n geli\u015fmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ve t\u00fcm bunlar\u0131n sonunda \u00fcreme fonksiyonlar\u0131n\u0131n kazan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6neme ERGENL\u0130K D\u00d6NEM\u0130 ad\u0131 verilir. Ergenli\u011fe ge\u00e7i\u015f ya\u015f\u0131 her bireyde farkl\u0131d\u0131r. Genetik, \u0131rk, beslenme, spor ve \u00e7evresel fakt\u00f6rler pubertenin ba\u015flamas\u0131n\u0131 etkiler. Daha iyi beslenen ve genel sa\u011fl\u0131k<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-2377","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-cocuk-sagligi"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.doktoryilmazbay.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2377","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.doktoryilmazbay.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.doktoryilmazbay.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.doktoryilmazbay.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.doktoryilmazbay.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2377"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/www.doktoryilmazbay.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2377\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2383,"href":"http:\/\/www.doktoryilmazbay.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2377\/revisions\/2383"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.doktoryilmazbay.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2377"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.doktoryilmazbay.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2377"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.doktoryilmazbay.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2377"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}