İSHAL VE KUSMADA BESLENME

 

            İshal; çocuğunuzun her zamankinden daha sık ve daha sulu dışkı yapmasıdır.Kusma ise mide içeriğinin ağızdan geri gelmesidir.Çocuğunuzun ishali ve kusması varsa korkmayınız. KUSMA MİDENİN; İSHAL BAĞIRSAKLARIN

YIKANDIĞININ, TEMİZLENDİĞİNİN GÖSTERGESİDİR. Sindirim kanalına giren yabancı maddeler, mikroplar kusma ve ishal yoluyla dışarı atılır.

Çocuk ishallerinin %80-90 gibi çok büyük kısmı virüs denilen mikroplarla

olur.Bu çeşit ishal yalnızca yiyeceklerin ayarlanması ile tedavi edilebilir. Her hangi bir ilaç kullanılması gerekmez.

            ÇOCUĞUNUZUN KUSMASI ve İSHALİ VARSA TELAŞE KAPILMADAN AŞAĞIDAKİLERİ UYGULAYINIZ:

   -- İshalde kaybedilen ana madde su ve tuzdur. Yapılacak ilk şey su ve sulu besinlerin bol miktarda verilmesidir.” İSHALDE SU VERİLMEZ “ şeklindeki inanış doğru değildir.

   -- Çocuğunuz anne sütü alıyorsa, sütünüzü kesinlikle kesmeyiniz. Sütünüzü daha sık aralıklarla veriniz. Eğer çocuğunuz inek sütü alıyorsa inek sütünü 24 saat yarı su, yarı süt şeklinde sulandırınız.Sonraki 24 saat 2 ölçü süt, 1 ölçü su koyunuz.Daha sonra 3. gün inek sütünü sulandırmadan verebilirsiniz.

Doktorunuz size ishal için hazırlanmış özel bir ishal maması verebilir. Bu ishal mamasını normal su ile sulandırıp rahatlıkla çocuğunuza kullanabilirsiniz.

   -- Her yaştaki çocukta ishal ve kusmada kaybedilen tuz ve suyu içeren şeker, tuz karışımı paketlerden hazırlayıp çocuğunuza suna bilirsiniz.

Bu paketleri tüm sağlık kuruluşlarından ücretsiz olarak temin edebileceğiniz gibi eczanelerden de alabilirsiniz. Evde kendinizde hazırlaya bilirsiniz. Beş su bardağı (bir litre) kaynatılmış, ılıtılmış su içerisine 2 çorba kaşığı toz şeker, bir çay kaşığı tuz, eğer evde varsa bir çay kaşığı karbonat konulur.Karıştırılır.İshal başlangıcında bu karışımdan çocuğunuza sunun.İçmesi için zorlamayın.Eğer su kaybı fazla ise tüm gıdaları reddeden ve her şeyi kusan çocuk bu karışımı çok iyi alır.Bu karışım bebek için hiç bir gıda olmasa da başlangıçta yeterlidir.

Çocuğunuz her kaka yaptığında bu karışımdan 1-2 çay bardağı içirmeye çalışınız.Hazırladıktan sonra bu karışımı 24 saat içinde bitirmelisiniz.

Kalanı döküp ertesi gün yenisini hazırlayınız.

-İshalle birlikte genellikle kusma da vardır.  Bu nedenle su ve sulu besinler sık-sık ve azar-azar verilmeli,çocuk yiyecek için zorlanmamalıdır.

            --İSHALDE VERİLECEK SULU BESİNLER:

            --------------------------------------------------------------------- Kaynamış,ılıtılmış su, orta şekerli açık çay, ada çayı, nane-limon, ıhlamur, limonata, tuzlu ayran, pirinç suyu.

            MEYVELER

            --------------------------------------------------------------------- Şeftali suyu, elma suyu, elma püresi, muz, portakal, greyfurt, mandalina suyu.

            SEBZELER

            --------------------------------------------------------------------- Pirinç lapası, patates püresi, tahıl yemekleri, havuç, baklagiller iyice pişirildikten sonra verilmelidir.

            PROTEİN KAYNAĞI OLAN BESİNLER:

            --------------------------------------------------------------------- Az tuzlu yoğurt, peynir, yağsız et, köfte, tavuk eti

ishalde rahatlıkla kullanabileceğimiz besinlerdir.

            --Bir ölçü pirinç suyu, 1 ölçü yoğurtla karıştırılarak verilebilir.

            İSHALDE ŞU YİYECEKLER VERİLMEMELİDİR:

            --Gazozlar ve kolalı içecekler, --Hazır meyve sular ve tüm asitli içecekler,

            --Yağlı gıdalar, kızartmalar,

            --Acılı, ekşili, baharatlı yiyecekler,

            --Çikolatalar, gofretler,boyalı şekerler,

            --Üzüm, kavun, karpuz, erik, kayısı, incir, kiraz.

 

 

 

            İSHALDEN KORUNMAK İÇİN

            --Bebeğinizi beslemeden önce mutlaka ellerinizi yıkayınız.

            --Altını temizledikten sonra ellerinizi yıkayınız.

            --Bebeğinize çeşme suyu içiriyorsanız mutlaka 10 dk. kaynatmalısınız. Temizliğinden emin olduğunuz kapalı su kullanıyorsanız 6. aydan sonra kaynatmayabilirsiniz.

            EMZİK, BİBERON, KAŞIK, TABAK GİBİ EŞYALARINI HER GÜN BİR TENCERE

İÇERSİNDE 10 DK. KAYNATMALISINIZ.Bebeğinize yedirdiğiniz sebze ve meyveleri temiz bir suyla iyice yıkayınız.

            --Bebeğiniz için hazırladığınız gıdaları oda sıcaklığında 2 saatten fazla bekletmeyiniz.En iyisi hazırladıktan sonra en kısa sürede veriniz.

            --Yiyecekleri uzun zaman saklamak için ağzı kapalı olarak buzdolabına koyunuz.

            --Çöplerinizi kapalı kutularda toplayınız.

            İSHAL VE KUSMADA NE ZAMAN DOKTORA BAŞVURMALISINIZ.

  -------------------------------------------------------

--Dışkı sayısı 10 nu aştı ise,

            --Kusma aralıksız sürüyorsa,

            --Bebeğiniz ağızdan hiç bir şey almıyor.Bitkin yatıyorsa,

            --Gözleri içeri çökmüş karın derisi buruşmuş kafasındaki bıngıldak denilen çukurluk içeri çökmüşse ,

            --Ağır ishali olmasına rağmen ağızdan şeker, tuz karışımı solüsyonu almıyor ise,

            --Ateş 24 saatten sonra hala devam ediyorsa ,

            --Dışkısı kanlı ve sümüklü ise en yakın sağlık kuruluşuna başvurmalısınız.

 ÖNEMLİ:Çocuğunuza gelişi güzel ishal kesici ilaçlar, antibiotikler kullanmayınız.Çünkü bu ilaçlar gereksiz yere kullanıldıklarında çocuğunuzun hastalığının uzamasına bazen de ağırlaşmasına neden olurlar.

 

                                                                    Dr.YILMAZ BAY

                                                                 Çocuk sağlığı uzmanı