MEMEDEN KESME

Anne olmak her dönem sonsuz sevgi, hoşgörü ve sabır gerektirir; ancak memeden kesme dönemi  bu sevgi, hoşgörü ve de sabrın doruklara ulaşma dönemidir. Çocuğunuz 1 yaş dolaylarına geldiğinde acaba meme vermeyi ne zamana kadar sürdürmeliyim düşüncesi artık beyninizi kurcalamaya başlar. Bunun belli bir süresi yoktur. Meme vermeyi ne zaman sonlandıracağınıza çocuğunuzla birlikte siz karar vereceksiniz. 1 yaş dolayları memeden kesme için uygun olabilir. Ancak çocuğunuz tüm katı-ek gıdaları alıyor üstüne de sizi emiyorsa ve gelişmesi de iyi ise sizde emzirmeyi istiyorsanız günlük 3-4 öğünü geçmeme koşuluyla 2 yaşına kadar, hatta emmeye devam ediyor ve iyi gelişiyorsa 3 yaşına kadar da emzirmeyi sürdürebilirsiniz. 1 yaşından sonra çocuğunuz ek gıdaları yeterince almıyor, özellikle de katı gıdaları yeterince almıyorsa , anne sütüne güveniyor, anne sütünün tadını diğer yiyeceklerde bulamadığı için katı-ek gıdaları almıyor olabilir. Bütün gün ve özellikle de geceleri sizin memenizden ayrılmıyor, sürekli olarak sizi emmek istiyor ve geceleri emmek için sizi ve kendini uyutmuyor ise; anne sütünü mutlaka kesmelisiniz. 

Anne sütü yeterli olsa bile 4-6 ay dolaylarında anne sütüne ek olarak mutlaka BLW yöntemi ile ya da kaşıkla katı-ek besinleri bebeğinize sunmalısınız. 4-6. aydan sonra yavaş yavaş tüm katı-ek gıdalar beslenmesine eklendiği için 1 yaş dolaylarında doğal olarak çocuğunuzun anne sütüne gereksinimi  azaldığı gibi annenin de sütü azalır. Ayrıca 1 yaş dolaylarında anne sütünün potasyum, çinko ve protein düzeyleri bebek için tek başına yeterli olmayabilir. Yine çok uzun süre meme emen çocuklarda diş çürümelerine, yatarak meme emmek kulak enfeksiyonlarına neden olabilir. Tüm bu nedenlerle 1 yaş dolaylarında memeden kesmeyi düşünmeniz normaldir. 

Bütün bu değerlendirmeler sonucunda bebeğinizi memeden kesmeye karar verdiğinizde; öncelikle hislerinizi kontrol edin. Hala bebeğinizi emzirmekten zevk alıyor musunuz? Yoksa sık sık bu işi yapmak, hayatınızı buna göre düzenlemek size yük olarak mı gelmeye başladı?  Bunları iyice düşündükten sonra çocuğunuzu memeden kesmeye karar verdiyseniz aşağıdaki önerileri dikkatlice okuyunuz.

• Memeden kesme için öncelikle eşiniz, varsa bakıcınız ve çocuğunuzla ilgilenen yakınlarınızla birlikte bir gün belirleyin ve o gün geldiğinde kararınızı ödünsüz bir şekilde uygulayın. 
• Memeden kesmeye karar verdiğinizde kesinlikle bir daha geri dönmemelisiniz. Bu geri dönüşler  memeden kesme dönemini daha da zorlaştırır. 
• Memeden kesmeyi sakin bir zamana denk getirin. Hastalık, seyahat, diş çıkarma, taşınma, tuvalet eğitimi gibi durumlarda memeden kesmeyi ertelemelisiniz. 
• Memeden kesmeye karar verdiğinizde gün İçinde emzirme sayısını azaltın. Bebeğiniz ve sizin için uygun emzirme sınırları belirleyin. Memenizi sürekli bebeğinize teklif etmeyin.
• Emzirme sayısı dışında; emzirme sürelerini de azaltın. Bunun için onu emzirme sonrası çok sevdiği bir  aktiviteye yönlendirin.
• Gün içindeki emzirmelerde ona belirli zamanlar koyun. Her istediğinde değil zamanı geldiğinde emeceğini ona anlatın. Sık sık emmek istediğinde kendi yaptığınız doğal içerikli atıştırmalıklar vererek onu memeden uzaklaştırın. 
• Ev içinde, dış ortamda; çocuğunuza emmeyi hatırlatacak, memeye kolay ulaşmasını sağlayacak giysiler giymeyin.
• Gün içinde çocuğunuzu değişik aktivitelere, parklara, bahçelere, oyun gruplarına, akraba buluşmalarına yönlendirerek onun memeden uzaklaşmasını sağlayın.
• Uyku öncesi emiyorsa bu rutini kırmak için uyku öncesi ona kitap okuyun, birlikte şarkı söyleyin, ninniler söyleyin, ona sarılın, sohbet edin.
• Memeden kesmek için memeye; acı sürmeyin, bant yapıştırmayın, memenizi boyamayın, memeye kötü kokulu bir şey sürmeyin.

Çocuğunuzu 3 yaşına kadar emzirdiyseniz;  3 yaşından sonra anne sütünü mutlaka kesmelisiniz.

Emzirmeyi sonlandırmanın çeşitli yöntemleri vardır. 1 yaş altı çocuklarda en iyi memeden kesme yöntemi yavaş yavaş yapılan memeden kesme yöntemidir. Memeden kesmeye karar verdiğinizde meme vermeyi her 5–6 günde bir öğün azaltarak 15-20 gün sonra gün sonra meme vermeyi 1-2 öğüne indirebilirsiniz. Daha sonra 15–20 gün daha böyle 1-2 öğün şeklinde meme vermeyi sürdürebilirsiniz. Böyle devam ederek yaklaşık 1 ay içerisinde meme vermeyi tam olarak sonlandırabilirsiniz. 

Daha büyük çocuklarda yavaş yavaş kesme yöntemini uygulamak zor olabilir. Çünkü çocuğunuz; bu öğünde memeyi verip bir sonraki öğünde memeyi neden vermediğiniz anlayamaz. O nedenle 2-3 yaş dolaylarında memeden kesmeyi düşünüyorsanız; önceden hafta sonuna denk gelecek bir gün belirleyin. Çocuğunuzla da bunu önceden konuşun. O gün geldiğinde bir daha meme sunmamak üzere çocuğunuzu meme vermeyi sonlandırmalısınız. Büyük çocuklarda memeden kesme döneminde çocuğunuzla yalnız kalmamaya çalışmalısınız. Babasıyla, dedesiyle, anneannesiyle, babaannesiyle, bakıcısıyla, arkadaşlarıyla daha çok zaman geçirmesini, bazen onlarla dışarı çıkmasını, çeşitli aktivitelere katılmasını, hatta bazen birlikte uyumasını sağlayabilirsiniz. Parklarda, bahçelerde, kalabalık ortamlarda, başka çocuklarla oynarken memeyi daha az hatırlayacaktır. Daha çok dış ortamlarda bulunmasını sağlamalısınız.

Memeden kesme döneminde göğüslerinizde bir miktar ağrı ve dolgunluk hissedebilirsiniz. Yalnızca dolgunluk hissini azaltacak kadar bir miktar sütü memenizden sağıp boşaltabilirsiniz. Boşalttığınız bu sütü; çocuğunuzun sütünüzün tadını unutması için doğrudan çocuğunuza vermeyiniz. Yemeklere karıştırabilirsiniz, bu sütle yoğurt yapabilirsiniz. Memenizde dolgunluk varsa vücut sıcaklığının biraz altında bir suya batırılmış havlu koyarak memenizdeki dolgunluk  hissini azaltabilirsiniz. Bazen sütünüz aşırı şekilde gelmeye devam edebilir. Böyle durumlarda sütün aşırı salgılanmasını azaltacak bir ilaç için doktorunuza danışabilirsiniz. Eğer ağrınız çoksa parasetemol ya da ibuprofen cinsi bir ağrı kesici kullanabilirsiniz. Memeden kesme döneminde kendinizi biraz üzgün hissedebilirsiniz. Bu normaldir. Şunu da unutmayın; bebeğiniz artık size bağımlı olmaktan kurtuldu. O artık özgürce her şeyi tadan bir birey oldu.            

Bol sabırlar…..

Sağlıklı ve mutlu bir yaşam dileğiyle…

Çocuk Sağlığı Hastalıkları Uzmanı

Dr. Yılmaz BAY