(Doğum lekesi – Gül lekesi – Çilek lekesi – Çilek Nevüsleri – Damar Beni – Kılcal Damar Yumağı gibi çok sayıda ismi vardır)

Hemanjiomlar bebeklerin derisinde kılcal damar yapılarının çoğalmasıyla karakterize; çocukluk çağının en sık görülen deri lezyonlarıdır. Çocukluk Çağı Hemanjiomları genelde iyi huylu damar tümörü olarak da adlandırılır. Çocuklarda görülme sıklığı %10-15 dolaylarındadır. Kızlarda, düşük doğum ağırlığı olan ve prematüre doğan bebeklerde daha sık görülür. Ciltte çoğunlukla tek bir lezyon şeklinde görünürler. Daha az sıklıkta  irili ufaklı bir çok lezyon şeklinde de görülebilirler. Ciltte çoğul lezyon görüldüğünde iç organlarda ve beyinde başka lezyonlar da olabilir, mutlaka araştırılması gerekir.  Hemanjiomların  %50 – 60’ı baş – boyun bölgesinde, %25’i gövdede, %15’i kol ve bacaklarda görülür. %30 kadarı doğumda olmasına rağmen çok küçük oldukları için ilk haftalar içerisinde fark edilmeyebilir. Yüzeysel hemanjiomlar genelde canlı kırmızı renkte, keskin sınırlı plak veya nodül şeklindedirler. Bazıları basmakla kısmen solabilir. Bebek ağladığında, ıkındığında  renk koyulaşması ve çap artışı gösterebilirler. Çocukluk çağı hemanjiomlarının %50 – 60’ı yüzeysel, %25 – 30’u hem yüzeysel hem derin yani karma hemanjiom, %15 – 20’si de derin hemanjiom şeklindedir. Derin hemanjiomlar cilt rengine yakın, hafif mavi – mor yüzeyleri pek belli olmayan lezyonlar şeklindedirler.  Derin hemanjiomları ultrason ve MR ile kontrol etmek gerekebilir. Hemanjiomlar genelde doğumdan sonra 6 – 10 ay hızlı büyüme, 10 – 12 ay durağan dönem ve sonra da 12-24 ay gibi aşamalı gerileme dönemlerinden sonra 3-5 yaş dolaylarında kendiliğinden kaybolurlar. Doğuşta görülen hemanjiomlar genelde 1 yaşında en büyük çapa ulaşırlar ve sonra 1 – 2 yıllık durağan dönemden sonra yavaşça gerilerler. Gerileme dönemi başladığında ilk bulgu hemanjiomun parlak kırmızı rengini kaybetmesidir. Mat ve morumsu bir renk tonuna evrilirler. Hemanjiomun merkezinden başlayan renk solması, basıklaşma ve yumuşama çevreye doğru giderek yayılır. 

Çocukluk çağı Hemanjiomları genelde iyi huyludur ve  %50 – 60’ı 4 – 5 yaşına kadar,  %70 – 75’i 7 – 8 yaşına kadar,  %90 – 95’i 9 – 10 yaşına kadar kendiliğinden geriler. Fonksiyonel kayıp olmayan görme, duyma, solunum, sindirim, boşaltım sistemlerini etkilemeyen, büyüklüğü nedeniyle çocuğu rahatsız etmeyen hastalarda tedavi gerekmez. Ancak bazı ailelerde sosyal endikasyon nedeniyle erken tedavi başlanabilir. 

Tedavide; daha önceki yıllarda uygulanan kortizon, interferon, embolizasyon, lazer, radyasyon ve bandaj uygulamaları artık pek kullanılmamaktadır.

Hızlı büyüyen, çok sayıda olan, sık sık kanayan, enfekte olan, çok büyük olan, göz kapağında, göze yakın ya da görmeyi engelleyen, kulakta duymayı engelleyen, ağız – burun bölgesinde beslenmeyi ve solunumu engelleyen, anüs bölgesinde gaita çıkışını, genital bölgede idrar çıkışını engelleyen lezyonlarda doktor kontrolünde; lezyon üzerine yüzeysel ya da ağızdan propranolol tedavisi şu anda en iyi tedavi seçeneğidir. 

SÖZÜN ÖZÜ: 9 – 10 yaşına kadar gerilemeyen olgularda cerrahi tedavi düşünülebilir.

Sağlıklı Bir Yaşam Dileğiyle…

Dr. Yılmaz BAY

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı