Milia (Cildin Alt Yapısında Oluşan Küçük Kistler): Yeni doğan bebekte burun, yanaklar ve bazen de çenede görülen toplu iğne başı büyüklüğünde beyaz-sarı renkli ufak kabarcıklardır. Deri salgısının birikimi sonucu oluşur. Düz sarı – beyaz renkli noktacıklar şeklinde de görülebilir. Kendiliğinden geriler, tedavi gerekmez.
Miliria (İsilik): Yeni doğan ve süt çocuklarında sık görülür. Sıcak döküntüsü olarak da adlandırılır. Ter bezleri kanallarının tıkanması sonucu oluşur. Ortamın sıcak olması, fazla giydirilme, ateşli bir hastalık miliria gelişimini tetikler. Yüzde, kafada, boyun ve göğüs bölgesinde, kol, bacak, bilek içi kıvrım yerlerinde, bez bölgesinde; genellikle çok sayıda toplu iğne başı büyüklüğünde benekler, bazen bu beneklerin üzerinde içi su dolu lezyonlar bazen de bu sulu oluşumların iltihaplı hali şeklinde görülebilir. Ortam ısısını düşürmek, giysi kalınlığını azaltmak, derinin fazla nemli kalmasını engellemek ve sık banyo yaptırmakla geçer. İlaç tedavisi gerekmez.
Bebeklik Sivilcesi (Sebaseöz Hiperplazi): Yüzde, burun üzerinde görünen sarı beyaz ciltten kabarık döküntülerdir. Doğum öncesi anneden geçen hormonların etkisi ile ortaya çıkar. Hiç bir tedavi gerekmez. Cildi temiz tutmak yeterlidir.
Toksik Eritem: Doğumdan sonraki 3-5. günde vücudun herhangi bir yerinde özellikle yüzde, gövdede, kol ve bacaklarda görülen çevresi kırmızı, ortası soluk geniş döküntülerdir. Tedavi gerekmez. 1 – 2 hafta içerisinde kendiliğinden geçer.
Mongol Lekesi: Mongol hastalığı ile (Down sendromu) İsim benzerliği dışında hiçbir ilgisi yoktur. Koyu renkli bebeklerde daha sık gözlenir. Belden kalçaya, kuyruk sokumuna uzanan bölgelerde mavi yeşil renkli morluk şeklinde kendini gösterir. 2-3 yaş dolaylarında kendiliğinden geçer. Tedavi gerekmez.
Beneklenme (Kutis Marmaratus): Yeni doğan bebeklerin derilerinde; özellikle soğuk ortamlarla karşılaşınca koyu pembe dalgalanmalar olur. Bu da deride mermer şeklinde bir görüntüye neden olur. Tedavi gerekmez, kendiliğinden geçer.
Yeni Doğan Derisinde Görülen Tüyler (Lanugo): Doğumda bazı bebeklerin sırtında, omuzlarında ve yüzlerinde daha belirgin olmak üzere çok sayıda ince tüycükler görülür. Yaşamın ilk haftasında kaybolur.
Deride Yağ Bezeleri: Bazı yeni doğanlarda yaşamın ilk günlerinde burun ve üst dudakta görülen çok sayıda ince, sarımsı, ciltten kabarık oluşumlardır. Birkaç hafta içerisinde kendiliğinden geçer, tedavi gerekmez.
Yeni Doğan Aknesi: Yeni doğan bebeklerin yaklaşık %20’sinde yaşamın ilk aylarında yanaklarda, alında bazen de sırta ve göğse yayılmış deriden kabarık, kızarık lezyonlardır. Anneden geçen hormonların etkisiyle olur. Birkaç ay içerisinde kendiliğinden geriler. Bazen yeni doğan döneminden sonraki 3-6. aylarda akne görülebilir. Buna infantil akne denir. İnfantil akne olan çocuklarda; ergenlik döneminde de akne gelişir.
Bebeklerde Cilt Kuruluğu: Bebek cildi yetişkinlerden daha kurudur ve nem tutma kapasitesi daha düşüktür. Bunun için ilk birkaç haftada bebek cildinde kuruluk ve soyulmalar görülebilir. Nemlendirici bir krem kullanmak gerekebilir. Bu bebeklerde ilerleyen haftalarda özellikle yüz, kollar ve bacaklarda kızarıklık varsa atopik dermatit gelişebilir. Bu çeşit lezyonları yakından izlemek gerekir.
Bebeklik Çağı Egzaması: Yeni doğan derisinde kuruma, sulanma, kaşıntı ve kabuklanma ile ilerleyen bir hastalıktır. Bebeklik çağı egzaması bir çok şekilde karşımıza çıkabilir. Bunlardan en sık görüleni;
1) Atopik Dermatit: Yeni doğan bebeklerde pek görülmez. Daha çok 3 ay – 3 yaş arası çocuklarda görülür. En belirgin özelliği deri kuruluğudur. Yanaklarda kaşıntı, kızarıklık, kabuklanma, saçlı deride ince kabuklu lezyonlar, kol ve bacakların dış yüzeylerinde, gövde ve bez bölgesinde kızarıklık ve kabuklanmalar görülür. Bu çocuklarda ilerleyen dönemde bronşial astım, allerjik rinit gibi hastalıklar gelişebilir.
2) Seboreik Dermatit (Konak): Genellikle yağ bezelerinin yoğun olduğu baş, kaş, göz kapakları, alın, kulak arkası, burun kenarları, göğsün orta kısmı, göbek, genito anal bölgelerde görülür. Tombul bebeklerin koltuk altı, boyun ve kulak arkası gibi kıvrık yerlerinde daha çok görülür. Ağır şekillerinde derideki pullar kalınlaşıp birikerek sarı topaklar oluşturur. Özellikle saçlı derideki bu döküntüler kötü kokulara neden olabilir. Yaşamın ilk aylarında başlayan bu lezyonlar 4-5. aylarda kaybolur.
3) Bez Dermatiti (Pişik): Yeni doğanın bez ile temas eden bölgelerinde meydana gelir. Nedeni derinin uzun süre ıslak bezle temasıdır. Aşırı ıslanan deri hassas hale geldiği için idrar ve dışkıda bulunan maddeler, bebek bezleri kolayca deriyi etkileyebilirler. Bu etkileşme uzun sürerse; üzerine mantar enfeksiyonu binebilir. Tedavinin en önemli kısmı bez bölgesinin kuru tutulmasıdır. Bebek bezi sık sık değiştirilmeli, altı açık bırakıp havalandırılmalı, her dışkılamadan sonra ılık su ile alt temizliği yapılmalıdır. Pişik gelişmişse ya da mantar oluşmuşsa doktor kontrolünde uygun kremler kullanılabilir.
Sağlıklı Bir Yaşam Dileğiyle…
Dr. Yılmaz BAY
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı