Çocuk Doktoru Yılmaz Bay'ın sayfasına hoşgeldiniz!
RSS ikon Email ikon
  • YALANCI MEME (EMZİK) KULLANIMI

    Mart 21st, 2010 doktoryilmazbay Yorum yok

    Yalancı meme, doğal emme içgüdüsünü tatmin etmeye yarayan ve bebeğe güven hissi veren destekleyici bir gereçtir. Adı üzerinde emzik-yalancı meme;gerçek memeyi emme zevkini asla tattıramaz. Emziğin amacı çocuğun emme davranışında doyuma ulaşmasını sağlamaktır. Emziğe ne cankurtaran simidi gibi ne de hayatı tehdit eden tehlikeli bir gereç gibi bakmalıyız. Her çocuk emzik emmez, zaten emmesi şart da değildir. Anne sütünü yeterince alıyorsa yalancı meme almayabilir ve de bu çocuğunuz için çok sağlıklı bir durumdur.
    Anne sütünü yeterince almıyor, mama ile besleniyor, parmaklarını, giysilerini, battaniyesini ya da oyuncaklarını emiyorsa; huysuz, huzursuz, uykuya dalma problemi varsa yalancı meme verilmesi çocuk için verilmemesinden daha iyidir. Emziği eninde sonunda bir gün bırakacaktır ancak elini emmeyi çok uzun süreler hatta erişkin yaşlarında bile devam ettirilebilir. Emziği siz verdiğiniz zamanlarda emecektir, oysa elini her an ağzına alabilir. Elini, parmağını emen çocuğun ellerinde parmaklarında tahrişler, aşınmalar, yaralar bazen de incelmeler görülebilir. Bebeğinizin duygusal gelişiminde güven duygusu çok önemlidir. Bebeğiniz yeterince anne sütü almıyorsa yalancı meme bu güven duygusunun oluşmasına yardımcı olabilir.

    NE TÜR EMZİK KULLANILMALI?
    Emzik çocuğun ağzına uygun olmalı. Tabanı, bebeğinizin emziğini yutmasını engelleyecek şekilde geniş olmalı. Burun deliklerini kapatmamalı.

    Emziğin tabanı hava akımını sağlayacak şekilde delikli olmalı. Bu delikler, bebeğinizin salyalarının dudak kenarlarını ve çenesini tahriş etmesini önler.

    Emzik, biberon, diş kaşıyıcıları ve çocuğun kullandığı her türlü eşyalarda BPA(Bisphenol A) ve Pthalates gibi maddeler olmamasına dikkat edilmeli. Bu maddeler bebeklerde üreme sistemine zarar verebiliyor; böbrek ve karaciğer bozukluğu yapabiliyor; meme ve prostat kanseri riski oluşturabiliyor.

    Bebeğin çene yapısına uygun birkaç emzik alınmalı ve bebek büyüdükçe her 2–3 ayda bir bu emzikler değiştirilmelidir.

    Silikondan ya da kauçuktan yapılan emzikler kullanılabilir.

    Silikon emzikler: geç deforme olur, şeffaftır, daha kolay temizlenir.
    Yumuşak ve pürüzsüz bir yüzeye sahip olduklarından çocuklar tarafından daha kolay kabullenilir.
    Silikon yüksek ısılara dayanıklı olduğu için; kaynatılarak ya da buharda sterilize edilebilir.
    Silikonun tadı ve kokusu olmadığı için bebek; emzik, anne göğsü veya biberon arasında kolayca geçiş yapılabilir.
    Tüm bu avantajlarından dolayı bebekler için başlangıçta silikon emzik tercih edilmelidir.
    Silikon emzikler çekme ve diş darbelerine karşı çok dayanıklı değildir. Yüzeyinde herhangi bir diş darbe izi veya bir çizik görüldüğünde hemen yenilenmelidir

    Kauçuk emzikler: çabuk kirlenir ve temizliği zordur.
    Kauçuk doğal bir madde olduğu için gıda içerisindeki yağ ve direkt güneş ışığı emziğin daha çabuk eskimesine neden olabilir bu nedenle kauçuk emzikler yapışkan olmaya başladığında hemen, normal şartlar altında ise her 4-6 haftada bir yenilenmelidir.
    Kauçuk emzik ve biberon uçlarında bebek tükürüğü ile temas sonucu ortaya çıkan ve çocuklarda zararlı etkilere yol açan N-Nitrosamin miktarının 0,01 mg/kg’ı, N-Nitrosamin’e dönüşebilen madde miktarının da 0,1 mg/kg’ın üzerinde olmamasına dikkat edilmelidir.
    Kauçuk daha elastik, çekme ve diş darbelerine karşı daha dayanıklı olduğu için diş çıkartma dönemi ve sonrasında kullanılması daha uygundur.

    Damaksız emzikler: anne memesine benzediği için 1 yaşın altındaki çocuklarda daha uygundur. 1 yaş üzerinde kullanılırsa damağa baskı yaparak damak yapısını ve üst ön dişlerin sıralanışını bozabilir.

    Damaklı emzikler: ise daha yassı ve ucu yukarı kıvrıktır. Damağa tamamen uyum sağladığı için 1 yaşın üzerinde kullanılması daha uygundur.
    Bebeğinize ortodontik ya da damaklı emzik kullanmaya baştan şart koşmayın. Siz en iyisi birkaç çeşit alın, hangisini kullanacağına çocuğunuz karar versin.

    EMZİK KULLANIRKEN NELERE DİKKAT ETMELİSİNİZ?

    • Anne sütü alan, iyi gelişen, gülen, oynayan huzurlu bir bebeğe illa emzik vereceğim diye tutturmayın.
    • Emziği genelde uykuya dalmak üzere olan bebeğinize verin. Derin uykuya daldığından emin olduktan sonra emziği çocuğunuzun ağzından çıkartın.
    • Bebeğe emzik vermeden önce bal, şeker, pekmez, lokum gibi tatlı maddelere batırmayın. Bunlar bebeğinizde erken diş çürümelerine neden olabilir. Ayrıca bu tatlara alışan çocuk anne sütünü ya da mamayı yeterince almayabilir.
    • Emziği yeterince tutmayan bebekler için bazen emziğin üzerine birkaç damla anne sütü damlatmak emziği daha cazip hale getirilebilir.
    • Uygun bir emzik askısı ile emziği çocuğunuzun giysisine tutturun.Bu işlem emziğin sürekli yere düşmesini engeller. Boğulmalara neden olmaması için emzik askısı çok uzun olmamalı ve asla çocuğun boynuna asılmamalıdır.
    • Kauçuk emzikler kaynatılmamalı, uygun bir temizleyici ile temizlenmeli. Silikon emzikler ise en az günde bir kez kaynatılmalıdır.
    • Yere düşen emziği mutlaka iyice yıkamalısınız. Ağzınızla temizleyip çocuğunuzun ağzına vermemelisiniz. Sizin ağzınızdan çocuğunuzun ağzına mikrop geçebilir.
    • Yıpranmış, eskimiş, yırtılmış emzikleri kullanmayınız.
    • Emzikleri kullanmadığınız zamanlarda belli bir yerde kapalı bir kap içinde tutunuz.

    EMZİK NE ZAMAN BIRAKTIRILMALIDIR ve GEÇ BIRAKTIRILMASININ SAKINCALARI NELERDİR
    1 yaş dolayları emzik bıraktırmak için uygun bir zamandır. Bazen istemesek de bu süre 2 -3, hatta 4 yaşına kadar uzayabilir.

    2 yaşından sonra emmeye devam etmek üst dişleri öne, alt dişleri arkaya çekerek iki diş arasındaki açıklığı arttırır “ V” tipi üst çene darlığını meydana getirerek yüz yapısında bozulmalara neden olabilir. Emzik emme 3- 3,5 yaşına kadar devam ederse bu bozukluklar kalıcı olabilir.

    Uzun süreli emzik emmek kulak, burun, boğaz hastalıklarının sık tekrarlamasına neden olabilir.

    Gün boyu ve uzun süreli emzik emmek, özelikle 1 yaşın üzerindeki çocuklarda konuşmayı öğrenmeyi geciktirebilir, konuşmada ve telaffuzda bozukluklara neden olabilir.

    2 yaşından sonra emzik emmeye devam eden çocuklarda bu emzik emme işlemi artık bir alışkanlık haline gelir ve emziği bırakmak daha da zor olabilir.

    EMZİK NASIL BIRAKTIRILMALIDIR?
    Öncelikle anne ve babalar emziği bir susturucu gibi görmekten vazgeçmelidirler. Çocuk her ağladığında, huzursuz ve gergin olduğunda susturmak için emzik verilmemelidir. Ağlamanın, huzursuzluğun nedenleri araştırılıp onlar giderilmeli, çocuğa yumuşak, sevecen ve hoşgörülü bir yaklaşım gösterilmelidir.

    Emzik emme süresi giderek azaltılmalı. Çocuk bütün gün ağzında emzik ile dolaşmamalı, yalnızca uykuya dalacağı saatlerde ve kısa süreli emzik verilmeli, derin uykuya geçtiğinde emzik ağzından çıkartılmalıdır.

    Emzik, bal, reçel, şeker gibi gıdalara batırılarak çocuğa verilmemeli ve çocuğun emziği bir enerji kaynağı olarak algılaması engellenmelidir. Ayrıca bu çeşit şekerli gıdalar dişlerde bakterilerin üremesi sonucu erken diş çürümelerine de neden olabilir.

    Önceden bir gün kararlaştırılmalı, artık büyüdüğü, emziğe ihtiyacının olmadığı, diğer büyük arkadaşları gibi onunda emziksiz olması gerektiği, geniş bir zaman diliminde sakin ve sevecen bir şekilde ona anlatılmalıdır.

    Ağabey ya da abla olmak çocuklar için çok önemlidir; bu konu özellikle sözel ve davranışsal olarak ona hissettirilmelidir.

    Emzik almak istediği zamanlarda ilgisi başka alanlara yönlendirilmeli; bu yeni bir oyun ya da sevdiği bir oyuncak olabilir. Bazen de ona sevdiği bir yemeği teklif edebilirsiniz.

    Emzik emmediği zamanlarda “aferin, tebrik ederim, artık büyüdün, abla-ağabey oldun, diğer büyümüş arkadaşların gibi sende emziksiz durabiliyorsun” gibi olumlu cümlelerle onu ödüllendirebilirsiniz.

    Sevdiği bir arkadaşını ziyaret etmek, sokağa çıkartmak, arkadaşına, anneanneye, babaanneye gitmek de onun için iyi bir ödül olabilir.

    Belki bir süre daha uykuya dalma esnasında emzik isteyebilir. Böyle bir durumda emziği bıraktırma işlemini kısa bir süre ertelemeniz gerekebilir. Anlayışla karşılayınız.

    SÖZÜN ÖZÜ: Özünde sevgi olan tüm yöntemler denenebilir. Siz en iyisi çocuğunuz ile birlikte kendi yönteminizi kendiniz belirleyiniz.

    Dr. Yılmaz Bay
    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı

    Yorumlara kapalı.